کتابخانه دیجیتال شهرداری اصفهان
بازدیدکنندگان:

کل بازدیدکنندگان: نفر
بازدیدکنندگان امروز: نفر
منابع:

کل منابع : جلد
کتاب عربی : جلد
کتاب فارسی : > جلد
کتاب اصفهان شناسی : جلد
مقالات :جلد
اعضا و کاربران:

کل اعضا : نفر
اعضا فعال : نفر

کاربران برخط : نفر
عضو شدگان امروز : نفر


گنجینه‌ای از آثار مرتضی علم الهدی در کتابخانه آستان قدس

به گزارش لیزنا، سید محمدرضا فاضل هاشمی، رئیس اداره ی مخطوطات این سازمان اعلام کرد: ابوالقاسم علی بن حسین بن موسی، مشهور به سید (شریف، شیخ) مرتضی علم الهدی (۳۵۵- ۴۳۶ ه.ق) از فقیهان برجسته شیعه است که عمده آثار وی در باب فقه و اصول فقه است. در حال حاضر گنجینه ارزشمندی شامل افزون بر ۲۰۰ نسخه نفیس خطی، بیش از ۱۵۰ نسخه چاپ سنگی و بالغ بر ۸۰ نسخه ارزشمند چاپی از آثار وی و شرح و ترجمه آن در کتابخانه ی مرکزی آستان قدس رضوی موجود است که بیشتر نسخه ها اهدایی مقام معظم رهبری است. 

سید محمدرضا فاضل هاشمی، به یکی از قدیمی ترین نسخه ها که در عصر مولف، کتابت شده اشاره کرد و گفت: "عنوان این نسخه، «الموضح عن جهت جشمی» در سال ۴۷۸ ه.ق به خط نسخ ۲۱ سطری و بر روی کاغذ حنایی کتابت شده و تعداد اوراق آن، ۱۰۱ برگ است". 

وی از نسخه نفیس دیگری در حکمت و کلام شیعه امامیه یاد کرد و افزود: "این کتاب با عنوان «تمهیدات الاصول»، موضوعاتی در اصول دین دارد که متن اثر از شیخ مرتضی و شارح آن، شیخ طوسی است. «ابو یحیی عبدالقیس بن مضروع» در قرن ششم، بر روی کاغذ سمرقندی و در ۲۲۷ ورق، آن را کتابت کرده و وقفی «ابن خاتون عاملی» است".

 

فاضل هاشمی در میان تالیفات شریف مرتضی، از اثری کلامی با عنوان «تنزیه الانبیاء و الائمه» نام برد که در اثبات عصمت پیامبران و امامان به نگارش درآمده و اضافه کرد: "این کتاب که آن را «محمد حسن بن محمد قاسم» در قرن هفتم، در ۷۷ ورق ۲۰ سطری، کتابت کرده، به شکل پرسش و پاسخ تنظیم شده و به سبب مسائل نحوی و بلاغی و لغوی در ضمن پرداختن به مسائل اعتقادی، آن را جزء کتب ادبی نیز دانسته اند". 

وی بیان کرد که نسخه ای از اثر «اجوبه المسائل التبانیات» در آستان قدس موجود است که در سال ۶۷۶ ه.ق کتابت شده و وقفی ابن خاتون عاملی است. این نسخه شامل مسائلی است که «ابوعبدالله محمد بن عبدالملک التبانی» از سید سوال کرده و شریف مرتضی علم الهدی پاسخ داده است. 

رئیس اداره ی مخطوطات آستان قدس رضوی با اشاره به سه نسخه دیگر به کتاب ۶۷۶ ه.ق، خاطر نشان کرد که اولین نسخه با عنوان «جواب المسائل الصلّاویه»، شامل پاسخ های شریف مرتضی است، نسخه دیگر «جواب المسائل الثلاثه» نام دارد و نسخه سوم که مجموعه جواب مسائل شامل قسمت های مختلف است، «جواب المسائل اهل میافارقین» نام دارد، و واقف هر سه نسخه، «اسدالله بن محمد مومن ابن خاتون عاملی» است".

 

در پایان، فاضل هاشمی با بیان اینکه آثار متعددی در موضوع فقه، کلام، حدیث، تفسیر، علوم قرآنی و ادبیات از علم الهدی موجود است، توضیح داد: "از جمله این آثار، «کنز الانساب» یا «بحر الانساب» در علم رجال و سادات و سرگذشتنامه سادات، «الغرور و الدرر» یا «امالی المرتضی»، «مسائل ناصریات»، «القوائد»، «محکم و متشابه» و «الحدود و الحقایق» است".

 

گفتنی است، شیخ مرتضی علم الهدی، برادر بزرگتر «سید رضی» (گردآور نهج البلاغه)، و از شاگردان شیخ مفید و شیخ صدوق بوده و خود شاگردان برجسته ای همچون شیخ طوسی را تربیت کرده است.




پرینت
تمام حقوق این اثر برای شرکت مهندسی ارتباطات پیام مشرق و نرم افزار کتابخانه 2.0 ثنا محفوظ می باشد.